drs Hendrik Boswijk

1896 - 1982  (85 jaar)

• Naam	Hendrik Boswijk
  Titel	drs
  Geboorte	09 jul 1896	Hoogezand
  Geslacht	Mannelijk
  Overlijden	18 apr 1982	Ermelo of Putten
  Persoon-ID	I140591	Veluwe
  Laatst gewijzigd op	1 jun 2022 | Wijzig

  
  

  Vader	Fenmo Boswijk,   geb. 25 mrt 1854, Sappemeer ovl. 21 sep 1936, Ermelo (Leeftijd 82 jaar)
  Moeder	Grietje Poelman,   geb. 13 feb 1858, Uitwierde ovl. 17 jun 1932, Groningen (Leeftijd 74 jaar)
  Huwelijk	28 dec 1888	Delfzijl   [1]
  Gezins-ID	F36661	Gezinsblad  |  Familiekaart

  
  

  Gezin 1	Anje Elsjen Berg,   geb. 19 feb 1903, Sappemeer ovl. 17 aug 1947, Elburg (Leeftijd 44 jaar)
  Huwelijk	06 jul 1922	Sappemeer   [1]
  	Type: Civil
  Kinderen	1. Hendrik Boswijk,   geb. 30 aug 1937, Loosduinen (Leeftijd 89 jaar)
  Gezins-ID	F47433	Gezinsblad  |  Familiekaart
  Laatst gewijzigd op	26 jan 2017 | Wijzig

  
  

  Gezin 2	Wilhelmina Paulina Kole,   geb. 27 feb 1911, Kruiningen ovl. 09 mei 1980, Ermelo (Leeftijd 69 jaar)
  Huwelijk	18 mei 1954	Amsterdam
  	Type: Civil
  Gezins-ID	F47436	Gezinsblad  |  Familiekaart
  Laatst gewijzigd op	26 jan 2017 | Wijzig

  
  

• Aantekeningen

  door DRSGC HOVINGH, Predikanten die Joden hielpen. 53. Drs. Hendrik Boswijk (Geboren 9.7.1896 te Martenshoek, Gemeente Hoogezand, zoon van scheepsbouwer/ houthandelaar Fenmo Boswijk en Grietje Poelman-overleden 18.4.1982 te Putten). Zijn oudere zuster Catrina Gesina Boswijk (1891-1979) was gehuwd met ds.Herman Veldkamp (1895-1956), tijdens de oorlog gereformeerd predikant te Sneek (1931- 1945)(zie lemma 'Herman Veldkamp'). Studie theologie Vrije Universiteit te Amsterdam (8.9.1916); jaargenoten: ds. G. Brillenburg Wurth (zie daar) en ds. J.J. Dijk (zie daar); lid NDDD (dispuut Demosthenes); kandidaat (21.6.1921); doctoraal (27.6.1941); gereformeerd predikant te Gaast en Ferwoude (26.2.1922-9.8.1925), Uithoorn (30.8.1925-22.5.1932 wegens emeritaat), geestelijk verzorger van de Stichting "Bloemendaal" te Loosduinen (1932-1943), predikant te Elburg (14.11.1943, bevestigd door zijn zwager ds. Johan Fredrik - Frits - Colenbrander [1877-1981], die was gehuwd met Hendriks halfzus Jantina Catrina Boswijk [1885-1964] en tijdens de oorlog gereformeerd predikant was te Vriezenveen-19.10.1947); gehuwd op 6.7.1922 te Sappemeer met Anje Elsjen Berg (geboren 19.2.1903 te Borgercompagnie, Sappemeer, dochter van landbouwer Willem Berg en Martje Medema-overleden 17.8.1947 te Elburg; begraven te Ermelo). Gedurende de oorlogsjaren bood ds. Boswijk in zijn pastorie aan de Smedestraat 1 te Elburg onderdak aan aan de Joodse onderduikers Wilhelmina (Willy) Meijers-De Kadt (19.12.1905 Rotterdam, dochter van Roedolf de Kadt en Eva de Kadt13.8.2003 Lochem) en haar dochter Susanna (Suus) Meijer. Willy de Kadt was op 5.9.1929 te Wassenaar gehuwd met de vertegenwoordiger Arend Samuel Meijers (geboren 27.7.1899 Middelburg, zoon van Jacob Samuel Meijers en Susanna Denekamp). Behalve een dochter had het echtpaar ook nog een zoontje: John Roedolf Meijers (geboren 10.7.1938 Voorburg). Jeanette Henriëtte Meijers (1897-1965), zuster van Arend Samuel, was gehuwd met Jacques Benoit Bloemgarten (1896-1946), broer van Henri Hendrik (Naftali) Bloemgarten (1893-1966), Chairman of the Board of Royal Dutch Shell. Willy Meijers-de Kadt was een nicht van ir. George Stephan de Kadt, die op 20 juli 1942 met zijn vrouw mr. Bertha Davida Polak en vier van hun vijf kinderen suïcide pleegde in hun huis te Leeuwarden (zie ds. L. Cannegieter) en een achternicht van Catharina Barones Six tot Oterleek-Kuijper (1886-1978; zie ds. P.D. Kalkman) en van de links-radikale journalist en politicus Jacques de Kadt (1897-1988). Gezien de hierna volgende informatie lijkt het aannemelijk te veronderstellen dat het gezin Meijers geruime tijd ondergedoken heeft gezeten in het 'Verborgen Dorp' of 'Pas-Opkamp' in de bossen bij Vierhouten. Dat 'dorp' bestond uit een aantal ondergrondse schuilhutten, waarin gedurende de oorlogsjaren honderden Joodse en andere onderuikers, o.a. neergehaalde geallieerde vliegers, korte of langere tijd hebben verbleven. De organisatie van onderbrenging en verzorging was in handen van een zelfstandige verzetsgroep, die geleid werd door 'Opa' (2.10.1879 Dubbeldam-gefusilleerd 3.2.1945 op bouwplaats Kraaijenbrink aan de Aaltenscheweg te Wisch met 45 anderen), gepensioneerd hoofdconducteur van de NS, zijn vrouw, 'Tante Cor' (Cornelia Bakker-Van Rheenen; 1900-1989; ze woonden aan de Albertlaaan 7 te Nunspeet), postbode Theo Stevens en de broers Gerben Andries Lenstra (1917 Amsterdam-6.3.1945 KZ Neuengamme) en Andries Lenstra, beide studenten, met een kring van jonge helpers. Lange tijd ging het goed tot het 'dorp' op 29.10.1944 bij toeval werd ontdekt door twee SS'ers - een Duitser en een Nederlander - die op patrouille waren. Ze hoorden hout hakken en vonden - volgens Ze'ev Bar (= Walter Bartfeld) Arend Samuel Meijers en zijn zoontje John Roedolf. Ook Ze'ev Bar werd opgepakt, maar mocht - nadat hij de SS'ers gad geadviseerd in een (leeg) onderduikhol te schieten - er vandoor gaan. Gelukkig wisten 87 Joodse onderduikers en 15 geallieerde vliegers in het donker te ontkomen, maar 8 Joodse onderduikers werden gepakt en opgesloten in de kelder van 'De Paasheuvel', het voormalige kamphuis van de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) aan 't Fusselt bij Vierhouten, dat toen als onderkomen diende voor de SS. Onder de gevangenen waren dus ook vader Arend Samuel Meijers en zoon John Roedolf Meijers . Na twee verschrikkelijke nachten verscheen op 31.10.1944 's morgens vroeg een executiecommando om de gevangenen dan maar terecht te stellen. Aan de voet van de Paasheuvel werden al twee gevangenen gefusilleerd. Twee anderen probeerden te ontsnappen, één werd 'auf der Flucht erschossen', de ander, Arend Meijers, keerde vrijwillig terug omdat hij zijn zoontje hoorde schreeuwen. Tenslotte moesten de Joodse onderduikers in het bos aan de Tongerenseweg te Vierhouten een kuil graven waarin ze - na te zijn gefusilleerd - ter aarde werden besteld, behalve vader en zoon Meijers ook het gezin De Leeuw uit Almelo (de Joodse slager Arend de Leeuw [geboren 16.9.1886 Stad Almelo], zijn vrouw Louise Mathilde de Leeuw-Weijl [geboren 7.7.1894 Oldenzaal] en hun zoon Johan de Leeuw [geboren 23.8.1915 Almelo], de jurist mr. Hartog Spijer [geboren 8.4.1885 Amsterdam) en het echtpaar Marcus Gompes (geboren 4.3.1870 Frankfurt am Main) en Kaatje Gompes-Schoonhoed (geboren 1.8.1878 Arnhem). Na de oorlog werden de graven ontdekt: de familie De Leeuw werd overgebracht naar de Gemeentelijke Begraafplaats 'Groenedael' te Almelo, en de andere slachtoffers werden herbegraven op het Nationale Ereveld te Loenen (Arend Meijers onder nr. E 1207, zijn zoontje onder E 1208). Maar hoe kwamen Willy Meijers en haar dochter nu vervolgens in Elburg terecht? Wel zeker slaagden zij er in samen met de overgrote meerderheid van de onderduikers in het donker te ontkomen en werden zij - met behulp van de LO van ds. M.J. van Dijken van Nunspeet? Zie daar - overgebracht naar de pastorie van ds. Boswijk in het nabij gelegen Elburg. Daar moet het droeve nieuws door de predikant zelf of door iemand van het verzet aan hen zijn meegedeeld of pas later. Willy en Suus Meijers zijn na de bevrijding nog enige tijd in Elburg blijven wonen, mogelijk omdat de moeder besloten had om tot het christelijk geloof over te gaan. In de morgendienst van Eerste Pinksterdag 1947 werd mevr. Wilhelmina Meijer-De Kadt n.l. door ds. Boswijk gedoopt en deed ze belijdenis van haar geloof in de Gereformeerde kerk van Elburg. Docu: 'Het Verscholen Dorp' door Margreet Bijker, Mikko Kuiper en Rieneke de Man (Biografie van Amsterdam UvA, 2010) met o.a. getuigenverhalen van Ze'evBar (= Walter Bartfeld, geboren 1931; op 4.5.1937 met zijn ouders Max Bartfeld (1901-195, zijn moeder en zus Erni uit Zwickau gevlucht naar Den Haag; allen overleefden de oorlog) en Leni Duyzend (geboren 1928, dochter van Abraham Duyzend en Eilsabeth Onderwijzer). Ze zat van 1941-1942 in klas 1L2 van het Joods Lyceum in Amsterdam, samen met Leo H.E. Blom (zie ds. D.P. Kalkman en ds. H. Post) en Anne Frank en overleefde de oorlog - na weggevlucht te zijn uit het 'Verborgen Dorp' - samen met Herman Löwenberg bij de familie Van der Leyen aan de Beekstraat 19 te Elburg. Website: "Oorlogsjaren door Ze'ev Bar" (= Walter Bartfeld) op site nijewen.org van de Nederlandse Kring voor Joodse Generalogie. Lit.: T. Bergstra (red.), 'Oorlogsherinneringen uit Elburg' (artikel 'Joodse onderduikers in Elburg' ), 49; H. aan 't Goor en W. van Norel (red.), De Gereformeerde Kerk van Elburg 1890-1990, 47-50; H. Hamburger/ J.C. Regtien, Joodse oorlogsmonumenten in de provincie Gelderland, 56; In memoriam Ds. H. Boswijk in: Jaarboek 1983 der GKN; H.J. van Nijnatten-Dofegnies, Het Geheime Dorp; Jeroen Thijssen, Het verborgen dorp - Ondergronds op de Veluwe; A. Visser, Het Verscholen Dorp - Verzet en Onderduikers op de Veluwe. uit: Predikanten die Joden hielpen, pag. 44 etc.

  
  

• Bronnen

  .